رابطه ی رهبری توزیعی با تعالی سازمانی مدارس با نقش میانجی توانمندسازی ساختاری و روان-شناختی در معلّمان

حسین معجونی; محمد رضا اردلان; سیروس قنبری; افشین افضلی

نویسندگان

حسین معجونی دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-0624-444X
محمد رضا اردلان دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-0926-5684
سیروس قنبری دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران نویسنده https://orcid.org/000000022541693
افشین افضلی استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-0926-5684

کلمات کلیدی:

رهبری توزیعی, توانمندسازی ساختاری, توانمندسازی روان‌شناختی, تعالی سازمانی مدارس

چکیده

هدف: هدف پژوهش بررسی رابطهی رهبری توزیعی با تعالی سازمانی مدارس با نقش میانجی توانمندسازی ساختاری و روانشناختی در معلّمان بود.روش شناسی: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیّه معلّمان مقطع ابتدایی استان فارس در سال تحصیلی 1400-1399 به تعداد 16264 نفر تشکیل داده بودند که از این جامعه، نمونهای به حجم 375 نفر بر مبنای فرمول کوکران انتخاب شد. با توجّه به طبقات جامعه پژوهش مانند نوع منطقه، تعداد شهرستان/ناحیه و جنسیّت از روش نمونهگیری تصادفی طبقهای نسبتی استفاده شد. جمعآوری دادهها بر اساس چهار پرسشنامه رهبری توزیعی(المور، 2000)، توانمندسازی روانشناختی(اسپریتزر، 1995)، توانمندسازی ساختاری(کردنائیج، بخشیزاده و فتحالهی، 1394) و تعالی سازمانی (عمارلو، 1396) صورت گرفت. برای تجزیهوتحلیل دادهها از ضریب همبستگی پیرسون و مدلیابی معادلات ساختاری، بوسیلهی دو نرمافزار SPSS نسخه 25 و LISREL نسخه 80/8 استفاده شد.یافتهها: نتایج حاصل از شاخص‌های برازندگی مدل تحلیل مسیر تأییدی نشان داد که، مدل ساختاری پژوهش دارای برازش مناسب و قابل قبول می‌باشد. بر اساس سایر نتایج پژوهش، رهبری توزیعی رابطه مستقیم، مثبت و معناداری با توانمندسازی ساختاری، توانمندسازی روانشناختی و تعالی سازمانی مدارس؛ توانمندسازی ساختاری رابطه مستقیم، مثبت و معناداری با تعالی سازمانی مدارس و توانمندسازی روانشناختی؛ و توانمندسازی روانشناختی رابطه مستقیم، مثبت و معناداری با تعالی سازمانی مدارس داشت(0011/0). رهبری توزیعی بواسطه توانمندسازی ساختاری و توانمندسازی روانشناختی رابطه غیرمستقیم، مثبت و معنادار با تعالی سازمانی مدارس؛ و توانمندسازی ساختاری بواسطه توانمندسازی روانشناختی رابطه غیرمستقیم، مثبت و معنادار با تعالی سازمانی مدارس داشت(004/0).بحث و نتیجهگیری: با توجّه به نتایج پژوهش حاضر، مدیران و رهبران مدارس باید از راهکارهای رهبری توزیعی جهت واگذاری هرچه بیشتر قدرت، اختیار و مسؤولیّت بین معلّمان استفاده کنند، تا ضمن بهبود توانمندیهای روانشناختی و ساختاری آنها، شرایط مساعدی جهت همکاری و مشارکت هرچه بیشتر معلّمان جهت رشد و ارتقاء سطح مدرسه در تمامی ابعاد و تعالی سازمانی مدرسه فراهم شود.