طراحی و اعتباریابی مدل استقرار مدرسه صالح

جمیله شرف; نادر قلی قورچیان; کلثوم نامی; محمود صباحی زاده

نویسندگان

جمیله شرف دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، یران. نویسنده https://orcid.org/
نادر قلی قورچیان استاد ,گروه مدیریتت آموزشی و آموزش عالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-9655-2808
کلثوم نامی استادیار گروه علوم تربیتی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0003-4085-8960
محمود صباحی زاده استاد یار گروه علوم تربیتی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. نویسنده https://orcid.org/

کلمات کلیدی:

مدرسه صالح, استقرار مدرسه صالح, آموزش‌وپرورش

چکیده

هدف: مدرسه صالح مدرسه‌ای برای تحقق حیات طیبه و دستیابی به جامعه سالم است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتباریابی مدل استقرار مدرسه صالح بود.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر زمانی مقطعی و از نظر هدف کاربردی بود. جامعه پژوهش صاحب‌نظران مدرسه صالح استان هرمزگان در سال 1400 بودند که طبق اصل اشباع نظری تعداد 17 نفر از آنها با روش نمونه‌گیری هدفمند به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با روش کدگذاری در نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که برای مدل استقرار مدرسه صالح 546 مفهوم در 29 زیرمقوله و 14 مقوله شناسایی شد. مقوله‌ها شامل ارتقای جایگاه آموزش‌وپرورش و عناصر آن (با دو زیرمقوله ارتقای جایگاه و ارزشمندی آموزش‌وپرورش و ارتقای منزلت و جایگاه معلمان و مدیران)، مدیریت و ارتقای عملکرد (با چهار زیرمقوله توجه به مدیریت مدارس، هماهنگی و ارتباطات، ارتقاء نظارت و ارتقاء روابط و رفتارها در مدرسه)، سیاست، ساختار و سیستم اداری (با دو زیرمقوله توجه به مسائل سیاست‌گذاری و ساختار و ارتقای سیستم اداری)، توجه به تربیت و پرورش دینی (با یک زیرمقوله توجه به تربیت و پرورش دینی و ملی)، منابع، فضا و تجهیزات (با سه زیرمقوله توجه به مسائل و ملزومات فضای کالبدی کلاس و مدرسه، تأمین منابع مالی و بهره‌گیری از تجهیزات و فناوری‌ها)، بهره‌گیری از ظرفیت‌ها و توجه به نیازها (با دو زیرمقوله توجه به ظرفیت‌ها و زیست‌بوم مناطق و نیازمحوری)، نیروی انسانی (با سه زیرمقوله بهره‌گیری از نیروی انسانی توانمند، توانمندسازی و ایجاد انگیزه و جذب و بکارگیری)، برنامه و هدف محوری (با چهار زیرمقوله توجه به برنامه‌درسی ملی و بومی، توجه به هدف و برنامه محوری، نهادینه‌کردن ارزش و اهمیت سند و عملیاتی‌کردن اهداف و مولفه‌های سند تحول)، توجه به کیفیت و پیامدهای نظام آموزشی (با دو زیرمقوله توجه به پیامدها و خروجی‌های نظام آموزشی و غنی‌سازی و ارتقای کیفیت برنامه‌ها و فعالیت‌های مدارس)، توجه به تجربه‌ها و پژوهش‌ها (با دو زیرمقوله استفاده از دیدگاه‌های نوین و تجارب ملی و بین‌المللی و پژوهش‌محوری در نظام آموزشی)، مشارکت ذی‌نفعان و نخبگان (با یک زیرمقوله مشارکت ذی‌نفعان و نخبگان)، تفاوت‌های فردی (با یک زیرمقوله رعایت تفاوت‌های فردی)، انعطاف‌پذیری (با یک زیرمقوله انعطاف‌پذیری در برابر تغییرات) و روش‌ها و شیوه‌های آموزشی (با یک زیرمقوله روش‌ها و شیوه‌های آموزش و تدریس) بودند که با توجه به مقوله‌ها و زیرمقوله‌ها مدل استقرار مدرسه صالح طراحی شد. همچنین، نسبت روایی محتوایی 84/0 و شاخص روایی محتوایی 89/0 بر اساس نظر صاحب‌نظران حاکی از اعتبار مناسب مدل استقرار مدرسه صالح بودند.بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به مقوله‌ها و زیرمقوله‌ها مدل استقرار مدرسه صالح شناسایی‌شده در این پژوهش، مدیران و برنامه‌ریزان آموزش‌وپرورش می‌توانند گام موثری در جهت ارزیابی میزان تحقق مدرسه صالح و تلاش برای استقرار آن بردارند.