اینترنت، برنامه‌های ماهواره ای و هویت دینی (مطالعه موردی دانش‌آموزان متوسطۀ شهر مرودشت)

چکیده

دین، هویت دینی و رسانه­ ها نقشی مهم و اساسی در تعریف و جهت­ دهیِ زندگی نوجوانان و جوانان هر جامعه ­ای، به‌ویژه جوامعی اسلامی­ مانند ایران دارد. اما در خصوص پیوند دین و رسانه ها، به‌ویژه رسانه­ های نوین خارجی، افراد زیادی معتقدند این رسانه­ ها با انتشار و پخش آراء، تصاویر، اندیشه ­های گوناگون، متفاوت و معارض با ارزش ­های دینی زمینۀ تضعیفِ هویت دینی افراد را فراهم می‌کنند. بنابراین، امروزه به نظر می­رسد اظهار نظر پیرامون تغییر و تحولات هویت دینی جوانان و نوجوانان بدون توجه به نقش رسانه ­ها ناقص و ناکافی باشد. از این رو، مقاله حاضر به بررسی رابطۀ استفاده از ماهواره و اینترنت با هویت دینی دانش­آموزان متوسطه شهر مرودشت پرداخته است. روش بررسیِ مطالعه، پیمایشی بوده و از ابزار پرسشنامه و روش نمونه‌گیری خوشه‌ای ­چندمرحله­ ای برای جمع آوری داده­ ها استفاده شده است.   براساس نتایج تحقیق، همبستگی هر دو متغیر استفاده از اینترنت و ماهواره با هر سه بعد هویت دینی دانش­آموزان منفی و معنی­ دار بوده است. بالاترین همبستگی استفاده از اینترنت با ابعاد هویت دینی، به ترتیب، در ابعاد عملی (53/.-)، احساسی (52/.-) و اعتقادی (49/.-) بوده است. بالاترین همبستگی متغیر استفاده از ماهواره با هویت دینی، به ترتیب، در ابعاد عملی (53/.-)، احساسی (44/.-) و اعتقادی (39/.-) بوده است. بدین ترتیب، می­توان گفت استفاده بیشتر از رسانه­ های ماهواره و اینترنت در راستای کاهش هویت دینی دانش ­آموزان متوسطه مورد بررسی در ابعاد سه ­گانه عملی، احساسی و اعتقادی بوده است.