شناسایی متغیرهای هنجاری و رفتاری موثر در عملکرد مدیران مدارس ابتدایی

چکیده

هدف: یکی از عوامل موثر در وضعیت مدارس، عملکرد مدیران آن به‌ویژه در دوره ابتدایی می‌باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی متغیرهای هنجاری و رفتاری موثر در عملکرد مدیران مدارس ابتدایی انجام شد. روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف و شیوه اجرا به‌ترتیب کاربردی و کیفی از نوع توصیفی- توسعه‌ای بود. جامعه پژوهش مدیران مدارس ابتدایی و متخصصان دانشگاهی در حوزه آموزش‌وپرورش بودند که تعداد 20 نفر از آنها با روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انفرادی گردآوری (روایی مصاحبه با روش مثلث‌سازی تایید و پایایی آن با روش ضریب توافق بین دو کدگذار 8/77 محاسبه شد) و با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که برای متغیرهای موثر در عملکرد مدیران مدارس ابتدایی 76 شاخص، 11 مولفه و 2 بعد شناسایی شد. بعد رفتاری موثر در عملکرد مدیران مدارس ابتدایی شامل 37 شاخص در 5 مولفه ارزش، رضایت شغلی، انگیزش، شخصیت و خلاقیت بود. همچنین، بعد هنجاری موثر در عملکرد مدیران مدارس ابتدایی شامل 39 شاخص در 6 مولفه ارتباطات سازمانی، فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، سبک‌های تصمیم‌گیری، نقش‌ها و انتظارها و هدف‌ها و استراتژی‌ها بود. در نهایت، الگوی هنجاری و رفتاری موثر در عملکرد مدیران مدارس ابتدایی طراحی شد. بحث و نتیجه‌گیری: طبق نتایج این پژوهش، جهت بهبود عملکرد مدیران مدارس می‌توان گام‌های موثری از طریق شاخص‌ها، مولفه‌ها و ابعاد شناسایی‌شده برای متغیرهای موثر در عملکرد مدیران مدارس ابتدایی برداشت.