مدل یابی عوامل اثرگذار بر حسادت سازمانی در کارکنان دانشگاه فرهنگیان (مطالعه موردی: استان های شمال غرب کشور)

حافظ تره باری; عادل زاهد بابلان; مهدی معینی کیا; یوسف نامور

نویسندگان

حافظ تره باری گروه مدیریت آموزشی،واحد اردبیل،دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل ، ایران . نویسنده https://orcid.org/0000-0002-3324-7267
عادل زاهد بابلان گروه مدیریت آموزشی،واحد اردبیل،دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل ، ایران؛ گروه علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه محقق اردبیلی اردبیل، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0001-8653-9602
مهدی معینی کیا گروه مدیریت آموزشی،واحد اردبیل،دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل ، ایران. گروه علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه محقق اردبیلی اردبیل، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-8605-4477
یوسف نامور گروه مدیریت آموزشی ، واحد ار دبیل ،دانشگاه آزاد اسلامی ، اردبیل ، ایران نویسنده https://orcid.org/000000024926271

کلمات کلیدی:

حسادت سازمانی, کارکنان, دانشگاه فرهنگیان

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، مدلیابی عوامل اثرگذار بر حسادت سازمانی در کارکنان دانشگاه فرهنگیان بود. روششناسی: این پژوهش از نظر هدف، جزء تحقیقات کاربردی بود. و از نظر شیوۀ اجرا، از رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی استفاده شد. جامعه آماری در بخش کیفی، متخصصان و صاحبنظران حوزه علوم تربیتی و مدیریت رفتار سازمانی دانشگاه فرهنگیان استان های شمال غرب کشور در سال 99- 1398 بودند. نمونه پژوهش بر اساس اصل اشباع نظری، به تعداد 24 نفر و با روش نمونه گیری هدفمند ملاک محور انتخاب شدند. در بخش کمی، جامعۀ آماری کلیه کارکنان و اعضای هیئتعلمی دانشگاه فرهنگیان در استانهای شمالغرب کشور در سال99- 98، به تعداد 287 نفر بودندکه با استفاده از فرمول کوکران تعداد 130 نفر، به شیوه نمونهگیری طبقهای انتساب بهینه و بر اساس مدرک تحصیلی و جنسیت به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند، ابزار مورد استفاده در مرحله کیفی، مصاحبه نیمهساختار یافته بود و در بخش کمی، از پرسشنامۀ محققساخته استفاده گردید. روایی یافتههای پژوهش در بخش کیفی با استفاده از روشهای بازبینی توسط اعضا، بررسی همکار، مشارکتی بودن پژوهش تضمین گردید. همچنین بهمنظور سنجش پایایی کدگذاریهای انجام شده، از دو روش پایایی بازآزمون ( شاخص ثبات ) و روش توافق درون موضوعی استفاده گردیدکه نتایج آن به ترتیب 84 درصد و82 درصد بدست آمد. در مرحله کمی، روایی محتوایی و صوری پرسشنامه توسط اساتید مورد تایید قرار گرفته و پایایی آن نیز از طریق آلفای کرونباخ ، به میزان 89/0 مورد تایید قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل دادهها در قسمت کیفی از روش تحلیل مضمون در نرم افزار2018 MAXQDAو در بخش کمی از مدلیابی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی تاییدی در نرم افزار Smart – PLS2 استفاده شد. یافتهها: بر اساس یافتههای پژوهش: تعداد 100 مضمون پایه ، 72 مضمون فرعی در قالب 7 مضمون اصلی شناسایی گردید. مضامین اصلی شامل رفتارهای ضد شهروندی، فرهنگ سازمانی، ویژ گیهای شخصیتی، وجود فاصله بین مدیر و کارکنان (تبادل رهبر – عضو)، جو سازمانی نامطلوب، کم توجهی به قابلیتهای یادگیری سازمانی، رهبری معنوی بودند. برای سنجش اعتبار سازهها و تایید هریک از متغیرها و نیز گویه های مربوط، از تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. برای بررسی کفایت مدل، از معیار که نشانگر تاثیر یک متغیر برونزا بر یک متغیر دورنزا بوده استفاده گردید. در بخش نتایج معیارنیز، مقادیر بدست آمده برای سازههای درون زا مناسب بودن برازش مدل ساختاری را تائید کردند. بحث و نتیجه گیری: با توجه به نتایج بدست آمده، مدیریت دانشگاه میتواند با شناسایی عوامل موثر بر حسادت سازمانی و در نتیجه با کاهش و تعدیل حسادت در محیط کار و ایجاد جو سازمانی مطلوب و با رهبری معنوی خود، موفقیت سازمان تحت مدیریت خویش را تضمین کند. مدیران باید بر تلاش خویش برای شکل دادن به شرایطی که حسادت را به مسیری سازنده تر هدایت می کند افزوده و در عین حال از تشدید آن در جهت اختلال در کار گروه جلوگیری کنند