تاثیر آموزش آگاهی از آسیب‌های استعمال دخانیات مبتنی بر نظریه شناخت‌گرایی بر ارتقای سطح آگاهی زنان فعال در حوزۀ سلامت

چکیده

هدف: در مطالعه حاضر هدف، تعیین تاثیر آموزش آگاهی از آسیب‌های استعمال دخانیات مبتنی بر نظریه شناخت‌گرایی بر ارتقای سطح آگاهی زنان فعال حوزۀ سلامت بود.روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون تک‌گروهی بود. جامعه آماری، زنان فعال در حوزۀ سلامت در شهرداری‌های مناطق 22گانه شهر تهران طی سال‌های 1397 و 1398، شامل 862 نفر بودند و حجم نمونه شامل 456 زن  بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند از بین شرکت‌کنندگان در کارگاه آموزشی که در یک جلسه در هر منطقه و به مدت 3 ساعت برگزار شد انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده، پرسشنامه محقق‌ساخته آگاهی‌سنجی مضرات مواد دخانی بود که روایی صوری آن با نظر چند نفر از متخصصان حوزۀ دخانیات تایید شد و پایایی پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ 755/0 به دست آمد. با توجه به نرمال نبودن توزیع جامعه آماری بر حسب آزمون کولموگروف اسمیرنف، از آزمون یومن‌ویتنی جهت مقایسه تغییرات پیش‌آزمون و پس‌آزمون در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 استفاده شد.یافته‎ها: یافته‌ها نشان داد بعد از مداخله آموزشی، در شاخص‌های آگاهی از عوارض دود تحمیلی بر جنین، نوزادان، کودکان و زنان باردار، مضرات دخانیات برای مردان و زنان، قلیان در قیاس با سیگار، سرطانهای ناشی از دخانیات و میانگین آگاهی از دود ثانویه و دود ثالثیه تفاوت معنی‌داری وجود داشت(p<0.05). اما در شاخص آگاهی از دود تحمیلی قلیان و سیگار تفاوت معنی‌دار مشاهده نگردید(بزرگتر از 05/0).بحث و نتیجه‌گیری: مداخله آموزشی آگاهی از آسیب‌های استعمال دخانیات مبتنی بر نظریه شناخت‌گرایی، سطح آگاهی زنان در خصوص مضرات دخانیات را ارتقا بخشید و روش مداخله مذکور می‌تواند توسط متخصصان سلامت مورد استفاده قرار گیرد.