ارائه مدل توسعه حرفه‌ای معلمان دوره دوم مقطع متوسطه مبتنی بر نظارت بالینی

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف طراحی و ارائه مدل توسعه حرفه‌ای معلمان دوره دوم مقطع متوسطه مبتنی بر نظارت بالینی انجام شد. روش‌شناسی: این تحقیق از نظر هدف، بنیادی-کاربردی و به لحاظ روش‌شناسی، کیفی به روش تحلیل مضمون بود. جامعه آماری این پژوهش شامل اساتید دانشگاه و مسئولین باسابقه در آموزش‌وپرورش بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها، از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، پرسشنامه‌های محقق‌ساخته و اسناد و مدارک علمی استفاده شد. در بخش تحلیل داده‌ها، از کدگذاری نظری مبتنی بر تحلیل مضمون با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA بهره گرفته شد. همچنین برای سنجش اعتبار یافته‌ها، از روش بازآزمون و اعتبارسنجی استفاده شد. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد که توسعه حرفه‌ای معلمان دوره دوم مقطع متوسطه شامل مؤلفه‌های شناختی-فردی (مانند خودشناسی و دانش موضوعی)، اجتماعی (مانند توسعه نگرشی و علایق)، و مدیریتی-رهبری (مانند توسعه مدیریت کلاس و رهبری در محیط آموزش) است. همچنین، ابعاد تأثیرگذار شامل معلم (مسئولیت‌پذیری فردی و اجتماعی و مهارت ارتباطی)، مدیریت مدرسه (حمایت مدیریت و رهبری مشارکتی)، و برنامه درسی (محتوای درسی و فرصت یادگیری) بودند. ابعاد تأثیرپذیر شامل توانمندسازی علمی، تفکری و عملکردی و یادگیری مشارکتی و نظارت‌محور بود. از طرفی، موانع پیاده‌سازی شامل چالش‌های آموزشی و مدیریتی شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: مدل مفهومی طراحی‌شده در این پژوهش به عنوان چارچوبی جامع و معتبر برای توسعه حرفه‌ای معلمان دوره دوم متوسطه مبتنی بر نظارت بالینی معرفی شد که می‌تواند در بهبود عملکرد معلمان و افزایش کیفیت تدریس در این دوره تحصیلی تأثیرگذار باشد.