مطالعه جامعه‌شناختی تجربه زیسته زنان خشونت‌دیده شهر تهران

چکیده

هدف: خشونت یکی از تجربه‌های آسیب‌زای اجتماعی با قدمتی بسیار زیاد است که آثار و پیامدهای منفی بسیاری بر جنبه‌های مختلف شخصیت افراد دارد. مطالعه جامعه‌شناختی خشونت به‌ویژه در زنان می‌تواند به شناخت بهتر این پدیده و ارائه راهکارهایی برای کاهش آن کمک زیادی نماید. در نتیجه، پژوهش حاضر با هدف مطالعه جامعه‌شناختی تجربه زیسته زنان خشونت‌دیده شهر تهران انجام شد. روش‌شناسی: پژوهش حاضر یک مطالعه کیفی با استفاده از راهبرد پدیدارشناسی بود. جامعه پژوهش حاضر همه زنان خشونت‌دیده شهر تهران بودند که طبق اصل اشباع نظری از میان آنها با 45 نفر که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده بودند، مصاحبه شد. بنابراین، ابزارهای پژوهش حاضر شامل فرم اطلاعات جمعیت‌شناختی و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود که روایی آن با روش مثلث‌سازی تایید و پایایی آن با روش ضریب توافق بین دو کدگذار 73/0 به‌دست آمد. برای تحلیل داده‌های پژوهش حاضر از روش تحلیل مضمون در نرم‌افزار MAXQDA استفاده شد. یافته‌ها: نتایج این مطالعه حاکی از آن بود که سن مصاحبه‌شوندگان 50/35 سال و مدرک تحصیلی 40 درصد (18 نفر) آنان دیپلم بود. همچنین، برای مطالعه جامعه‌شناختی تجربه زیسته زنان خشونت‌دیده شهر تهران نه مضمون فرعی در پنج مضمون اصلی شامل خشونت فیزیکی (با دو مضمون فرعی کتک‌زدن با مشت و لگد و پرتاب‌کردن وسایل و اشیاء)، خشونت روانی (با سه مضمون فرعی تحقیر، بی‌توجهی و اهمیت‌نداردن و اعمال کنترل قهری مرد)، تهدید (با یک مضمون فرعی تهدید)، خشونت زبانی (با دو مضمون فرعی به‌کاربردن کلمات رکیک و دشنام و گفتار آمرانه و تحکم‌آمیز) و داد و فریاد (با یک مضمون فرعی داد و فریاد) شناسایی شد. نتیجه‌گیری: تجربه خشونت در زنان دارای آثار و پیامدهای منفی زیادی است و با توجه به مضامین شناسایی‌شده در این پژوهش باید راهکارهایی برای کاهش خشونت علیه زنان طراحی و و تدوین نمود.