شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد آینده پژوهی فعالیت‌‌های پژوهشی در دانشگاه‌های آزاد اسلامی استان مازندران

چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر، شناسایی و رتبه­بندی ابعاد و مؤلفه­های آینده پژوهی در دانشگاه­های آزاد اسلامی استان مازندران بود.روش­: این پژوهش­ از نظر هدف، کاریردی و از نظر روش توصیفی از نوع زمینه­یابی است که با رویکرد آمیخته با طرح اکتشافی انجام شد. جامعه آماری آن را کلیه مدیران و معاونین واحدها، مدیران و معاونین دانشکده­ها، مدیران گروه­های دانشگاه­های آزاد اسلامی استان مازندران به تعداد 700 نفر تشکیل می­دهند که بر اساس فرمول کوکران، تعداد 248 نفر با روش نمونه­گیری «تصادفی طبقه­ای» به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع­آوری داده­ها از پرسش­نامه محقق ساخته آینده پژوهی با 78 سوال استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از نرم افزار SPSS20 وآزمون تحلیل عاملی اکتشافی انجام شد.یافته­ها: آینده­پژوهی دارای دو بعد و 12 مولفه «سازمانی (خلق چشم­انداز استراتژیک، بهبود اتحاد و توافق، فشار عملکرد در پژوهش، میل به تغییر، سازگاری با محیط، کشف روند­های گذشته پژوهش) و عملکردی (کاربرد دانش در پژوهش، پاسخگویی به نیازهای پژوهشی، استعدادیابی پژوهشی، سرنوشت مشترک در پژوهش، روحیه و حمایت پژوهشی، شناسایی فرصت­های بازار) است. تأثیر همه ابعاد و مؤلفه­ها بر آینده پژوهی تأیید شد. در بین ابعاد آینده پژوهی، بعد سازمانی با بار عاملی 962/0 دارای تأثیر بیش­تر و بعد عملکردی با بار عاملی 950/0 دارای تأثیر کم­تر است. نتیجه­گیری: همه ابعاد و مؤلفه­ها بر آینده پژوهی تاثیر دارند و بعد سازمانی دارای بیشترین تاثیر بر آینده پژوهی است. لذا کارگاه­های آموزشی و همایش­ها برای آشنایی مدیران و اعضای هیات علمی با آینده پژوهی برگزار گردد.