ارائه الگو و اعتبارسنجی برنامه درسی مبتنی بر ارکان طرح شهاب (موردمطالعه: دانش آموزان دوره ابتدایی)

چکیده

هدف: هدف از این پژوهش، ارائه و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی مبتنی بر ارکان طرح شهاب برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی بود. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع آمیخته (کیفی-کمی) و در قالب طرح اکتشافی انجام شد. در بخش کیفی، تحلیل محتوای مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۹ نفر از خبرگان با روش نمونه‌گیری هدفمند صورت گرفت. در بخش کمی، با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی، داده‌های ۲۹۱ معلم ابتدایی شهر تهران از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای با ۷۷ گویه گردآوری شد. تحلیل داده‌های کیفی با نرم‌افزار MaxQDA و داده‌های کمی با نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که الگوی نهایی برنامه درسی شامل چهار عنصر هدف، محتوا، روش و ارزشیابی است. مؤلفه‌های هر عنصر با شاخص‌های مربوطه شناسایی و تحلیل شدند. آزمون تی تک‌نمونه‌ای، تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌یابی معادلات ساختاری، اعتبار درونی و بیرونی الگو را تأیید کردند. مقادیر مناسب شاخص‌های آماری مانند R²، GOF و Q² نشان‌دهنده برازش و قدرت پیش‌بینی مطلوب مدل بودند. نتیجه‌گیری: این الگو می‌تواند به طراحی برنامه‌های درسی کارآمد، پاسخ‌گو به نیازهای واقعی دانش‌آموزان، ارتقاء کیفیت تدریس و یادگیری، و افزایش انگیزه و خلاقیت در دانش‌آموزان ابتدایی منجر شود. همچنین، به‌عنوان الگویی برای سایر مقاطع تحصیلی نیز قابل بهره‌برداری است.