اعتبارسنجی تجاری‌سازی تحقیقات رشته علوم تربیتی با تأکید بر اشتغال‌زایی دانش‌آموختگان
کلمات کلیدی:
تجاری‌سازی تحقیقات, علوم تربیتی, اشتغال‌زایی, دانش‌آموختگان, مدل‌سازی معادلات ساختاری, کارآفرینی دانشگاهیچکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر اعتبارسنجی الگوی تجاری‌سازی تحقیقات رشته علوم تربیتی با تأکید بر اشتغال‌زایی دانش‌آموختگان و بررسی روابط ساختاری میان شرایط علّی، مقوله محوری، شرایط زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها بود.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کمی و توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری شامل 420 نفر از فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد و دکتری علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز در دو سال اخیر بود که از میان آنان 200 نفر بر اساس فرمول کوکران و با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته 44 گویه‌ای شامل شش سازه اصلی بود. روایی محتوایی ابزار با استفاده از CVR و CVI و پایایی آن با آلفای کرونباخ بررسی شد؛ ضریب آلفای کل پرسشنامه 0.91 به دست آمد. داده‌ها با استفاده از SPSS و SmartPLS و به روش مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد شرایط زمینه‌ای اثر مثبت و معناداری بر مقوله محوری داشت (β = 0.229, t = 3.386, p = 0.001). شرایط علّی نیز اثر مثبت و معناداری بر مقوله محوری نشان داد (β = 0.678, t = 11.966, p < 0.001) و عوامل مداخله‌گر نیز به‌طور مثبت و معنادار بر مقوله محوری اثرگذار بودند (β = 0.503, t = 6.476, p < 0.001). همچنین، مقوله محوری اثر مثبت و معناداری بر راهبردها داشت (β = 0.718, t = 48.013, p < 0.001) و راهبردها نیز اثر قوی و معناداری بر پیامدها نشان دادند (β = 0.860, t = 35.279, p < 0.001). تمامی اثرهای غیرمستقیم نیز مثبت و معنادار بودند.
نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد تجاری‌سازی تحقیقات علوم تربیتی فرایندی چندبعدی و نظام‌مند است که در آن شرایط علّی، زمینه‌ای و عوامل مداخله‌گر از طریق شکل‌دهی مقوله محوری و راهبردهای مناسب به پیامدهای مرتبط با کاربردپذیری پژوهش و اشتغال‌زایی دانش‌آموختگان منجر می‌شوند.
دانلودها
مراجع
Alizadeh Seyyedābādi, M., Chīrāni, E., Āzāde del, M. R., & Shabgou Monsef, S. M. (2022). Commercialization of Medical Goods in Knowledge-Based Companies. Razi Journal of Medical Sciences (Journal of Iran University of Medical Sciences), 29(12), 162-170.
Dzakiy, U. N., Matsuura, Y., Simatupang, T. M., & Prasetio, E. A. (2024). Practical model of technology commercialisation at an Indonesian University: A case study from Institut Teknologi Bandung. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 10(3), 100341. https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100341
Fassi, M. A. (2022). A Review of Patenting Trends and Technology Commercialization Practices in University Technology Transfer Offices in the United States and China. World Patent Information, 68, 102097. https://doi.org/10.1016/j.wpi.2022.102097
Gholizadegan, M., Hosseini, N., Razavi, S., Rashedi, V., Minaian, S., Khanjari, S., & Rahimi Moghadam, P. (2022). Establishment of a system for translation, exchange, and commercialization of knowledge: A case study of Iran University of Medical Sciences. Monthly Journal of New Achievements in Humanities Studies, 5(50).
Khramova, K., Shymoshenko, A., & Reshetniak, Y. (2024). Commercialization of Innovations in Ukrainian Book Publishing: Current Trends and Prospects. Vìsnik Sumsʹkogo Deržavnogo Unìversitetu, 2024(2), 7-17. https://doi.org/10.21272/1817-9215.2024.2-01
Moghimi, B. (2023). Establishing A Model For Commercialization Of Universities Based On Knowledge Management. Case Study Of Georgian Universities. Journal of Positive School Psychology, 822-837. https://www.journalppw.com/index.php/jpsp/article/view/15284
Mohammadi, S., Nazarzadeh Zare, M., & Mohammadian Sharif, K. (2023). Pathology of Research Commercialization Policy-Making in Iran's University System. Scientific Quarterly of Knowledge Retrieval and Semantic Systems, 10(34), 1-30.
Naderi, N., Goran, M., & Baharvand, F. (2023). Commercialization of University Research in the Process of Academic Entrepreneurship: A Meta-Synthesis Approach. Journal of Public Management Research(61), 195-216.
Nugent, A., & Chan, H. F. (2023). Outsourcing university research commercialization to a sophisticated technology transfer office: Evidence from Australian universities. Technovation, 125, 102762. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2023.102762
Olawore, A. S., Wong, K. Y., Ma'aram, A., & Sutopo, W. (2025). An empirical model for forecasting technology commercialization performance of software products in universities using genetic programming. Journal of Modelling in Management. https://doi.org/10.1108/JM2-12-2024-0410
Patience, T. H. (2024). Factors in the Commercialization of Scientific Research in Zimbabwean Universities. International Journal for Multidisciplinary Research, 6(1). https://doi.org/10.36948/ijfmr.2024.v06i01.13081
Pujotomo, D., Ma'aram, A., Ikmal Isyraf, M., Helmi Syed Hassan, S. A., & Sutopo, W. (2025). The scenario of accelerating technology commercialization at research university, a system dynamics approach. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 11(1), 100497. https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2025.100497
Pujotomo, D., Syed Hassan, S. A. H., Ma'aram, A., & Sutopo, W. (2023). University-industry collaboration in the technology development and technology commercialization stage: a systematic literature review. Journal of Applied Research in Higher Education. https://doi.org/10.1108/JARHE-11-2022-0344
Rasouli, M., Tari, G., & Baghaei, H. (2024). Structural Modeling of School Managers' Competencies as a Driver for Sustainable Development [Research Article]. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(2), 124-131. https://doi.org/10.61838/kman.soe.877
Ravi, R., & Janodia, M. D. (2022). Factors affecting technology transfer and commercialization of university research in India: A cross-sectional study. Journal of the Knowledge Economy, 13(1), 787-803. https://doi.org/10.1007/s13132-021-00747-4
Shahidan, N. H. (2023). Sustainable Technology Development During Intellectual Property Rights Commercialisation by University Startups. Asia Pacific Journal of Innovation and Entrepreneurship, 17(3/4), 176-194. https://doi.org/10.1108/apjie-07-2023-0142
Tolin, G., & Piccaluga, A. (2025). Commercializing technology from university-industry collaborations: A configurational perspective on organizational factors. Journal of Business Research, 188, 115105. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2024.115105
Zahra, T. (2024). Role of Office of Research Innovation and Commercialization in Promotion of Research and Development in Degree Awarding Institutes of Pakistan. Journal of Fatima Jinnah Medical University, 18(01), 1-2. https://doi.org/10.37018/jfjmu/701
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Maryam Nezhadfallah (Author); Mahtab Salimi; Parisa IranNezhad, Ramezan Jahanian (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
